భీష్మపర్వం ప్రధమాశ్వాసంలోని పద్యాలు 6_1_271 నుండి 6_1_300 వరకు

భీష్మపర్వం ప్రధమాశ్వాసంలోని పద్యాలు 6_1_271 నుండి 6_1_300 వరకు

6_1_271 వ.

ఇట్లు ప్రళయకాలతాండవంబునం బ్రచండమూర్తి యగునష్టమూర్తియుంబోలె
విజృంభించినభీష్ముమార్కొనునుగలు లేకపాండవసైన్యంబుబెండువడి యున్నయె
డ నభిమన్యుండు గనకవర్ణతురంగంబులుం గర్ణికారధ్వజంబును మెఱయం దాఁకి.


6_1_271 సీ.

శల్యు నారాచపంచకమున నొప్పించి, యొకకోలఁ గృతవర్మయురము నొంచి
క్రూరభల్లమున దుర్ముఖుసూతుతల ద్రుంచి, తఱిమి వివింశతిధనువుఁ దునిమి
వెడఁదయమ్మున నేసి వెండియు మూఁడువా,లికయమ్ము లొడలఁ గీలించి కృపుని
హయముల శరచతుష్టయతాడనమున ను,బ్బడఁగించి భీష్ముపై నడరి మేన


6_1_272 తే.

విశిఖనవకంబు నాటించి వెగడుపఱిచి, పేర్చి యార్చిన సురకోటి పిచ్చలించె
మెచ్చి భీష్మాదు లెల్ల విన్వచ్చుఁ బోలు, నెక్కుడగుఁగాని యసదు గాఁడీతఁడనిరి.


6_1_273 చ.

అమరతరంగిణితనయుఁ డర్జుననందనుసూతుఁ గేతుదం
డము నిరుమూఁడుదూపులఁ బడం గడు బెట్టిద మేసి యుజ్జ్వలా
స్త్రము లడరింపఁ గూడికొని తక్కటియేవురుఁ బెక్కు లమ్ములొ
క్కమొగి రయంబునం గురియఁ గా గిరివోలెనతం డుదగ్రుఁడై.


6_1_274 క.

వారలశరవర్షంబులు, వారించుచు వేఱవేఱ వాలంపగముల్
వారలపైఁ గురియుచుఁ గురు,వీరునితాలధ్వజంబు విఱుగఁగ నేసెన్.


6_1_275 ఆ.

తాటిసిడము విఱిగి ధరణిపైఁ గూలినఁ, బాండురాజసుతులబలము లెల్ల
నొక్క పెట్ట యార్చె నుక్కఱి కొరవ, సేనజోదుపిండు చిన్నఁబోయె.


6_1_276 తే.

సింహనాదంబుతో భీమసేనుఁ డప్పు, డనుజతనయునిఁ జేకొని యరిబలంబు
దరలఁ దాఁకిన నతనియుత్తాలసింహ,కేతనము గూల్చె సురనదీసూతి యలిగి.


6_1_277 క.

పవనజుఁడు మూఁడుశరముల, దివిజనదీసూను నేసి దృఢగతిఁ గృపుమే
నవియ నొకటఁ గృతవర్ముని, యవయవతతి నెనిమిదింట నార్చుచు నేసెన్.


6_1_278 వ.

మఱియు నమ్మారుతతనయుండు.


6_1_279 శా.

మద్రేశున్ వెగ డొంద నేసె నతనిన్ మన్నించుజోదుల్ ప్రతా
పోద్రేకంబున నొక్కపెట్ట రథవేగోద్దీప్తులై తాఁకినన్
రౌద్రం బాకృతిఁ బొంద సూతహయగాత్రంబుల్ వెసం ద్రుంచి చం
చద్రక్తోదకవీచులం దడిపె నాశ్ఛర్యంబుగా నందఱన్.


6_1_280 వ.

తదనంతరంబ సాత్యకియు ధృష్టద్యుమ్నుండును గేకయపంచకంబును విరా
టుండు నతనికొడుకులం దలకడచి యురవడించిన.


6_1_281 క.

అందఱమేనుల గంగా,నందనుఁడు శరత్రయములు నాటించెను శ
ల్యుం దాఁకె నుత్తరుఁడు గరి, సందోహముతోడ నధికసంరంభమునన్.


6_1_282 క.

నిజఘటకు మిగిలి యుత్తరు,గజ మమ్మద్రేశురథము గదిసి తురంగ
వ్రజముపయి కడరి కడున,క్కజముగ వెస నేలఁ బెట్టి కాలం జమరెన్.


6_1_283 తే.

శల్యుఁ డుగ్రకోపంబున శక్తి యెత్తి,రయము మెఱయ వై రాటియురస్థ్సలంబు
దూఱ వైచిన నంకుశతో మరములు,విడిచి నడుమన చచ్చుచుఁ బుడమిఁ బడియె.


6_1_284 క.

మద్రేశుఁ డంత నిలువక, రౌద్రంబున వాలు వెఱికి రయము మెఱయ న
త్యుద్రేకత డాసి యుఱికి, భద్రకరిం గరముఁ దునిమిపడ వైచె నిలన్.


6_1_285 క.

తనవిక్రమంబు సేనలు, వినుతింపఁగ నిట్లు సేసి వేగమ కృతవ
ర్మునితేరిపైకి లంఘిం,చెను శల్యుఁడు గిరికి దాఁటుసింగముభంగిన్.


6_1_286 చ.

అనుజుఁడు వడ్డ శంఖుఁడు మహాగ్రహవృత్తిఁ గడంగి శల్యుపైఁ
దనరథరాజితోఁ గవియుదారుణదర్పముఁ జూచి దంతి ము
ట్టినఁ బరికాఱమొత్తము వడిం బఱతెంచినమాడ్కి నాపగా
తనయుఁడు లోనుగా రథికదంబము బిట్టడరెన్ సముద్ధతిన్.


6_1_287 తే.

భీష్ము నంపఱ కోర్వక పెల్లగిల్లి, శంఖుతోడిరథావళిజలదపంక్తి
భూరిమారుతహతిఁ దూల పోవునట్లు,వఱచెఁ గని క్రీడియడ్డంబు వఱపెఁదేరు.


6_1_288 క.

కొఱవియుఁ గొఱవియుఁ దాఁకిన,తెఱఁగున నర్జునుఁడు సురనదీనూనుఁడుఁ జూ
పఱు వొగడఁ దాఁకుటయు ని,ద్దఱదిక్కులసైన్యములను దలపడియె వడిన్.


6_1_289 వ.

అంత నపరాహ్ణం బయ్యె నట్టియెడ.


6_1_290 క.

కృతవర్మరథము డిగి యు,ద్ధతుఁడై మద్రపతి ఘనగదామండితహ
స్తత మెఱయఁ గవిసి రథ్య,ప్రతతిన్ ధరం గూల్చె శంఖుబలము దలంకన్.


6_1_291 క.

విరథుఁ డయి మాత్స్యపుత్రుఁడు, గరవాలము గొని రథంబు గ్రక్కున డిగి యా
తురత సురరాజనందను,నరదముమాటునకు నతిరయంబున నరిగెన్.


6_1_292 క.

దిక్కులఁ దనబాణంబులు, పిక్కటిలఁగ నుల్లసిల్లి భీష్ముఁడు నరుతే
రక్కడ డించి ద్రుపదవిభుఁ,డుక్కఱఁ దత్సేనమీఁద నురవడిఁ గవిసెన్.


6_1_293 వ.

ఇట్లు గవిసి.


6_1_294 క.

ఎండినయడవిన్ దరికొని, మండెడుకార్చిచ్చుమాడ్కి మారి మసఁగిన
ట్లొం డొండ నేచి హయవే, దండస్యందనపదాతితతిఁ బొడవడఁచెన్.


6_1_295 క.

కేకయు లేవురబలములు, నాకులతం బొంద మార్గణాసారమునం
జీకాకుపఱిచె భీష్ముఁడ,నేకగతులఁ దనరథంబునేడ్తెఱ మెఱయెన్.


6_1_296 క.

ఉఱక విరాటుబలముపై, గొఱియలపిండునకుఁ గవియుకోల్పులిక్రియ బి
ట్టఱఁ గవిసి నదీసూనుండు, నుఱుమాడెవియచ్చరులు వినుతి సేయంగన్.


6_1_297 తే.

ఇట్లు పాండవసైన్యంబులెల్లఁ గలంగి, యిక్కడక్కడఁ బడుచుండ నక్కజంపుఁ
గడమి కచ్చెరువడి యొక్కకడకు వచ్చి, పాండుసూనులు నివ్వెఱపాటు నొంద.


6_1_298 క.

శాంతనవుఁడు దేజోదు,ర్దాంతుం డై నావెలుంగుధర కెల్లను జా
లింతు నినుఁ డస్తశైలో,పాంతమునకుఁ జనిన నేమి యనిన ట్లుండెన్.


6_1_299 క.

సోమాన్వయప్రదీపకుఁ, డీమెయిఁ దేజోవిశేష మెసకం బెసఁగం
గా మెఱయుట గనుఁగొని సి,గ్గై మఱువడుమాడ్కిఁ గ్రుంకె నర్కుం డంతన్.


6_1_300 తే.

జలరుహంబులు పాండవసైనికులమొ,గంబులట్టుల విన్ననై కాంతి దఱిఁగె
వారిమనముల భీత్యంధకార మడరు,కరణిఁ జీఁకటి యెడ నెడఁ గవియుదెంచె.

జలరుహంబులు పాండవసైనికులమొ,గంబులట్టుల విన్ననై కాంతి దఱిఁగె
వారిమనముల భీత్యంధకార మడరు,కరణిఁ జీఁకటి యెడ నెడఁ గవియుదెంచె.

--
చందు(తెలుగు కుర్రోడు)
http://telugukurrodu।blogspot।com/

భీష్మపర్వం ప్రధమాశ్వాసంలోని పద్యాలు 6_1_151 నుండి 6_1_180 వరకు

భీష్మపర్వం ప్రధమాశ్వాసంలోని పద్యాలు 6_1_151 నుండి 6_1_180 వరకు

6_1_151 క.

అత్తఱి సురఖచరాదుల,చిత్తము లనిఁ జూచువేడ్కఁ జిడిముడి వడఁగా
నొత్తొరవున నిరుదెఱంగుల,యుత్తమవీరులును దాఁక నుంకింపంగన్.


-: ధర్మరాజు పాదచారియై భీష్మునియొద్దకుఁ బోవుట. :-

6_1_152 తే.

సమరకౌతుకి యైనయజాతశత్రుఁ
డొప్పు మిగిలెడుమైమఱు వూడ్చి యాయు
ధములతోఁ గూడఁ దనయరదమునఁ బెట్టి
యిలకు డిగి మౌని యై కరంబులు మొగిడ్చి.


6_1_153 వ.

భీష్ముదెసకుం జనుచున్నం గనుంగొని యమ్మహీవల్లభుతమ్ములును శౌరిసాత్యకు
లును బరమాప్తు లగుధరణీశులు నతనిచేతోవృత్తం బెఱుంగమి నుత్తలపడు
చిత్తంబులతో వాహనంబులు డిగ్గి యతనిం గూడం జని యప్పుడు.


6_1_154 సీ.

ఏ మెల్ల నుండ నీవి ట్లొంటి గాల్నడ, నేఁగు చున్కికిఁ గత మెద్దియొక్కొ
పన్పినపగఱపై సన్నాహ మంతయు, నెడలించి నడచుట యెట్టులొక్కొ
రిపులు దేఁకువ సెడఁ గృపణత దుర్భలు, చాడ్పునఁ జను టేమిచందమొక్కొ
యడరి పోరాటకు నద నైనచో నొప్పు, పొలివోవఁ బోవుట వోలునొక్కొ


6_1_154 తే.

యని క్రమంబున నామరుత్తనయవిజయ
నకులసహదేవు లడుగ భూనాథుఁ డొక్క
పలుకుఁ బలుకక యరుగంగఁ బద్మనాభుఁ
డక్కుమారులతో నిట్టు లనియె నగుచు.


6_1_155 వ.

ఇతనితలం పే నెఱింగితి నితండు భీష్మద్రోణకృపశల్యులకు నమస్కరించి వారల
చేత ననుఙాతుం డై భండనంబు సేయువాఁడుగాఁ దలంచి చనియెడుఁ బెద్దల
యనుఙ గొని కయ్యంబు సేసిన జయం బగుట నిశ్చయం బని యార్యులు సెప్పు
దురు గావున నాసుకర్మం బాచరించుట మేలకాక యనిన విని యజాతశత్రు
వెనుక నప్పు డరిగినవారలు పలుకు లుడిగి నిలిచి వెఱఁగుపడి చిత్రరూపంబుల
చందం బై చూచు చుండిరి కృష్ణార్జునులును భీముండును గవలును దోన చనం
గౌంతేయాగ్రజుండు గాంగేయు తేరు సేరం బోవం గౌరవసైన్యంబుజనంబు లేవు
మిగిలి మెడ లెత్తి కనుంగొని రయ్యవసరంబున నందలియోధవీరు లితం డింత
వెఱచునే యనువారును వెఱవ నిప్పు డితని కేమి వచ్చె ననువారును వృకోద
రుండు వివ్వచ్చుండు గవలు సౌభద్రుండు సాత్యకి విరాటుండు ద్రుపదుండు
ధృష్టద్యుమ్నుండు శిఖండియుం గలుగఁ దన కింత యేల యనువారును ధర్మతన
యుండు భీతుండు గాఁ డేమితలంపున వచ్చెనో యనువారును మఱియ ననేకప్ర
కారంబులం బలుకువారును నై యుండిరి పాండవసైనికులు మానధనుం డగుని
మ్మానవనాధుండు నదీనందనుతో నేమనువాఁ డతం డితని నేమిభంగిసమ్మానించు
మాధవధనంజయు లెట్లు వలుకువారు మారుతసుతుండును మాద్రీసూనులును
నెత్తెఱంగున మాట లాడుదురువీ రేమిటికివ్విధంబునకుం దొడంగి రనుచు వగచి
వెండియు వివిధవచనముఖరు లగుచుండి రయ్యుధిష్ఠిరుండు సముద్యతనానాయుధ
బహుళం బైనకురువ్యూహంబు దఱిసి పితామహుపాలికిం బోయి తత్పాదంబు
లకుఁ బ్రణామంబు సేసి సవినయంబుగా నతని కి ట్లనియె.


6_1_156 ఆ.

అనఘ నీ కెదిర్చి యని సేయువాఁడనై, మున్ననుజ్ఞ గొనఁగ నిన్ను గాన
నెమ్మి వచ్చినాండ నీచేత దీవెన, వడసి చనిన నేను బగఱ గెలుతు.


6_1_157 సీ.

అన విని గాంగేయుఁ డక్కట నీ విట్లు, సనుదేక తక్కిన శాప మిత్తు
వచ్చితి మే లయ్యే వైరుల నిర్జింపు, మిది గాకయును వర మెద్ది యైన
నడుగుము నీకుఁ గా నని సేయు టొక్కటి, దక్కంగ నావుడు ధర్మసుతుఁడు
రారాజుపక్ష మైరణము సేయుము నాకు, హిత మగుకార్యంబు మతిఁ దలంపు


6_1_157 ఆ.

మనుడు నట్లు కాక యట నీతలం పేమి, యనిభీష్ముతోడ నతఁడు నిన్నుఁ
బోర గెలుచువిధము బోధింపు మనుటయు, సస్మి తాస్యుఁ డగుచు శాంతనవుండు.


6_1_158 క.

నను మార్కొని గెలువఁగ న,య్యనిమిషులకు నరిది యనుడు న ట్లగుటఁగదా
నిను వేఁడెద నని కుంతీ,తనయుఁడు వలుకుటయుఁ దత్పితామహుడు గృపన్.


6_1_159 ఉ.

చుట్టఱికంబునన్ మనసు సొచ్చి ననుం గరఁగించి వేఁడినన్
దిట్టతనంబు వోవిడిచి తీవ్రరణంబుకడంక దక్కి నేఁ
బట్టినయాయుధంబు పెడఁ బాసినఁ గాని వధింపఁ బోల ద
ట్టిట్టన కేఁగు మిప్పురస యింతక కాలము గాదు దానికిన్.


-: ధర్మరాజు గురుకృపశల్యులచేత యుద్ధమున కనుజ్ఞాతుం డగుట :-

6_1_160 తే.

క్రమ్మఱంగ నేతెంచెదు గాక యనుడు, నతిముదంబునఁ బ్రణమిల్లి యతనివాక్య
మపుడుదలనిడుకొనినవాఁడగుచునప్పి,తామహుని నెమ్మి వీడ్కొని ధర్మసుతుఁడు.


6_1_161 వ.

కృష్ణార్జునాదులుం దోడన చనుదేర గురుకృపశల్యులకడకుం గ్రమంబున నరిగి
పాదప్రణామంబు లాచరించి వారలచేత రణంబునకు ననుజ్ఞ వడసి యమ్మనుజపతి
దనకు జయం బాశాసింపు మని యభ్యర్థించిన నయ్యాచార్యుండు నీకుం గృష్ణుం
డుమంత్రి యై యుండ నొరుల జయం బాశాసింపు మన నేల ధర్మం బేవలనం
గలుగు నవ్వలన కృష్ణుండు గైకొను నవ్వలనికి జయం బగు ననియె నిజవధోపా
యంబు వేఁడిన నతండు నాచేత నాయుధం బున్నంతసేపు నన్నుం జంప నెట్టి
వారికి నశక్యం బేను బ్రాయోపవేశంబున సన్న్యస్తశస్త్రుండ నైనం జంపుటకు
నోపునట్టివారికి నది దొరఁకొనుఁ బెద్దయు నమ్మఁ గలవాఁడు సెప్ప నత్యంతదుస్స
హం బైనకీడుమాట వింటినేని నట్టివాఁడ నగుదు నప్పు డట్టిపగఱకు నప్పని దీర్ప
నను వై యుండ నని చెప్పినఁ గృపాచార్యునిం బరిమార్చు తెఱంగు నడుగం
దొడంగి యేర్పడం బలుకనేరకున్న నతం డెఱింగి తాను వధ్యుండుగామి యెఱిం
గించి గెలువు మని దీవించె మద్రపతితో నీవు రాధేయునకు సారధి వగుట సంభ
వింప నోపు నని చెప్పి కయ్యంబునప్పుడు కర్ణుతేజంబు దూలం బలికి యతనిఁ జిక్కు
వఱుపవలయు నని వరంబు గోరిన నతం డవ్విధంబు నీయుద్యోగసమయంబున
నియ్యకొనినయదిగాదే యట్ల చేయుదు నని పలికెనిత్తెఱంగున నందఱ్ వీడ్కొని
యజాతశత్రుం డనుజవర్గానుగతుండై మరలెనయ్యవసరంబున.


6_1_162 క.

మొనలవినోదంబునకుం, గనుఁగొన నేతెంచి యున్న కర్ణునికడకుం
జని హరి యిట్లను నొండొరుఁ, గని యప్పటియుచితభంగి గడతేర్చి తగన్.


6_1_163 తే.

అమరతటినీతనూజుపై యలుకఁజేసి యనికిఁ జొర వటె యట్లైన నతఁడు సచ్చు
నంతదాఁకఁ బాండవులకై కొంత సమర, కేలి వేడుకఁ జలుపుట వోలదొక్కొ.


6_1_164 వ.

అనిన విని దేవకీనందనునకు రాధానందనుం డిట్లనియె.


6_1_165 క.

కినుక వొడమి గంగావు, త్త్రునికయ్యమునప్పు డనికిఁ దొలఁగితి నేనిం
జనుఁ గా కేఁ గురుపతి కి,చ్చినప్రాణం బొండువలనఁ జేర్పందగునే.


6_1_166 వ.

అనవుడు నప్పలుకులకు సంతోషించినవాఁడయి వాసుదేవుండు గౌంతేయులం
గూడఁ జనుదెంచె నవ్విధంబున ధర్మనందనుండు గౌరవసైన్యంబు వెడలి నిలిచి
యద్దిక్కు మొగంబు సేసి యెలుం గెత్తి యిట్లనియె.


6_1_167 తే.

మమ్ము నెమ్మిమైఁ గలయఁ జిత్తమ్ముగలుగు, వార లెవ్వరు గలిగినవచ్చికలయుఁ
డట్టివారిని నా తమ్ములంతవారిఁ,గాఁగాఁ బాటింతు నెంతయు గారవమున.


6_1_168 వ.

అనిన విని నీపుత్త్రుండు యుయుత్సుం డేను వచ్చెద నన్నుం గలపికొను మని
పలికిన దానికిం బాండవాగ్రజుండు ప్రియంబందినపలుకులు వలుకుటయును
నతండు దుర్యోధనాదులదుశ్చేష్టితంబు లుగ్గడించుచుఁ గౌంతేయులగుణంబు
లగ్గించుచు నిజసేనాసమేతంబుగా నిస్సాణాదిరావంబులు సెలంగం జని ధర్మనం
దనుబలంబులం గలసె నది యట్టిద కాక సవతాలిప్రజలు పొంద నేర్తుదే యది
య ట్లుండె నిట్లు దన్నుం గలసిన సంతుష్టాంతరంగుం డగుచు నయ్యధిష్ఠిరుండు
యుయుత్సునకు నత్యుపచారసమాచారంబులం బ్రమోదం బొనరించి.


6_1_169 తే.

రథముమీఁదికిఁ జనుదెంచి పృథులసైన్య
హర్షభాషణధ్వనులుఁ ధూర్యస్వనములు
నెగసి దివిముట్ట మైమఱు విదితలిర్చు
నెలమిఁ గోదండతూణీరములు ధరించె.


6_1_170 వ.

తదవసరంబున నతనితమ్ములుం దక్కటిదొరలును దమతమరథంబు లెక్కి యెప్పటి
నెలవుల నిలిచినం దదీయవ్యూహంబు పూర్వప్రకారసన్నాహం బైయొప్పె నట్టి
యెడ రెండుబలంబులవారును బాండవులు దొల్లి పడినపాట్లు సెప్పికొని వగ
చుచు వారు సంధికై చేసినయత్నంబు వా క్రుచ్చి మెచ్చుచు నప్పుడు గురుజనం
బులయెడఁ బాటించినవినయంబు వర్ణించి యనురాగించు చుండి రని చెప్పిన విని
ధృతరాష్ట్రుండు సంజయున కిట్లనియె.


6_1_171 క.

మానుగ ధర్మక్షేత్రం,బైనకురుక్షేత్రమున మహాహవమునకుం
బూని మనబలముఁ బాండవ,సేనయు నిటు వన్ని యేమి సేసెం జెపుమా.


6_1_172 వ.

అనిన విని సంజయుం డతని కిట్లను దుర్యోధనుండు పాండవవ్యూహంబు గనుం
గొని గురునికడకుం బోయి.


6_1_173 తే.

చూడు మాచార్య నీదుశిష్యుండు ద్రుపద
సుతుఁ డమర్చినయది పాండుసుతుల సేన
పెంపు బలువును గలిగి యొప్పినది యందు
భీము నర్జునుఁ బోలినబిరుదమగలు.


6_1_174 వ.

సాత్యకి విరాటుండు ద్రుపదుండు ధృష్టకేతుండు చేకితానుండు గాశిరాజు వురు
జిత్తు కుంతిభోజుండు శైబ్యుండు యుధామన్యుండు నుత్తమౌజుండు నభిమన్యుం
డు ద్రౌపదేయులు వార లందఱుం జూలుమానిసుల యిట్లు గూడి భీమాభిరక్షి
తం బగునబ్బలంబు సాల సమర్థంబునుం బోలె మెఱసె మనసేనానాయకు
లం జెప్పెద నిన్నును భీష్ముని నెన్ననేల కృపాచార్యుం డశ్వత్థామ శల్యుండు
వికర్ణుండు భూరిశ్రవసుండు మఱియుం బెక్కండ్రు రథికులుఁ గలరు నానాస్త్రకో
విదులు వివిధయుద్ధవిశారదులు వీర లిందఱు నాకై ప్రాణంబులు విడిచెద మని యు
న్నవారిట్లు భీష్మపరిపాలితం బయినయీసైన్యంబుపెద్ద యసమర్థంబై తోఁ
చుచున్నయది మీ రెల్లను వలయునెడల నిలిచి భీష్మునకుఁ గావలి గావలయు ననిన
ద్రోణుం డట్ల కాక యింత సెప్ప నేమిటి కనియె నప్పలుకులు విని యమ్మహీపతికిఁ
బ్రియంబు వుట్ట శాంతనవుండు సింహనాదంబు సేసి శంఖంబు పూరించిన.


6_1_175 క.

తనతనశంఖంబును ద, క్కును గలదొర లెల్ల ననికి గొనకొని పూరిం
చినవివిధతూర్యనాదం, బును జెలఁగె నభంబు దిశలుఁ బూర్ణంబులు గాన్.


6_1_176 వ.

అప్పుడు కృష్ణార్జునులు పాంచజన్యదేవదత్తంబులును భీమసేనుండు పౌండ్రం
బును యుధిష్ఠిరుం డనంతవిజయంబును నకులసహదేవులు సుఘోషమణిపుష్ప
కంబులును బాంచాల విరాట సాత్యకి ధృష్టద్యుమ్న శిఖండి ప్రముఖదండనా
యకులు దమతమశంఖంబులుఁ బూరించిన.


6_1_177 క.

అనయము నుగ్రం బగుత, ద్ధ్వని గాంధారేయహృదయదారణ మై పాం
డునరేంద్రపుత్త్రసైనిక, మనోహరం బగుచుఁ జెలఁగె మనుజాధీశా.


6_1_178 వ.

తదనంతరంబ శస్త్రసంపాతనంబునకు సమయం బగుటయుఁ గపిధ్వజుండు గాం
డీవంబు వుచ్చికొని గుణంబు సారించి బాణపాణియై నీకొడుకులం జూచి కృష్ణుని
తో నిట్లనియె.


6_1_179 తే.

కౌరవులలోన నిప్పు డెవ్వారితోడ
ననికిఁ గడఁగుదునో చూచికొనంగ వలయు
నరద మల్లన యుభయసైన్యములనడిమి
నేల కటు వోవఁగా నిచ్చి నిలుపు మచట.


-: అర్జునుఁడు స్వజనసంహారంబునకు శంకించి మోహానిష్టుం డగుట :-

6_1_180 వ.

అనినగుడాకేశుపలుకులకు హృషీకేశుండు భీష్మద్రోణప్రముఖయోధవీరులు
గనుంగొనుచుండ నత్తెఱంగున రథోత్తమంబు నిలిపి యతనితో నీ వీకూడిన కౌర
వులం జూడు మనవుడు నప్పార్థుండు రెండుబలంబులయందు నున్నసోదరసుత
మాతులాచార్యాదు లగుబంధుశిష్టజనంబుల నాలోకించి పరమకృపావేశంబున
నత్యంతవిషాదంబు నొంది గోవిందుమొగంబు గనుంగొని దుర్మదాంధుం డయిన
దుర్యోధనుదుర్వినయంబున నింత వుట్టెం జూచితే యని పలికి వెండియు.

--
చందు(తెలుగు కుర్రోడు)
http://telugukurrodu।blogspot।com/

నేనూ పుస్తకాలు చదవడం మొదలెట్టానోచ్

నాకు చిన్నప్పట్నుంచి పుస్తకాలు చదవడమంటే యిష్టం. పదవ తరగతి వరకు ప్రతి ఎండాకాలంలో మా ఊరి గ్రంధాలయం నుండి అరువు తెచ్చుకున్న పుస్తకాలు చదువుతూ ఉండేవాడిని. నాకీ అలవాటేలా అబ్బిందో మరొక టపాలో చెప్తాను. ఆ పుస్తకాలన్ని ఎక్కువగా మన స్వాతంత్రోద్యమవీరుల గురించిన చిన్నచిన్న పుస్తకాలు. యివికాక స్వామీ వివేకానందా మరియు రామకృష్ణ పరమహంస మున్నగు వారి గురించిన పుస్తకాలు. ఎక్కువగా చరిత్ర పుస్తకాలు.

ఇక పదవ తరగతి తరువాత యిటువంటి పుస్తకాలు చదివే అవకాశం నాకెప్పుడూ దొరకలేదు. దానికొక కారణం మేము మా ఊరువిడిచి చదువులకై వేరొక ఊరు మారటం ఒకటైతే, యింటర్ తరువాత ఎంసెట్ అలా తీరికలేని చదువులు యింకొక కారణం.

అపుడెప్పుడో మరచిపోయిన ఆ అలవాటు ఈ మద్య మళ్ళీ తిరిగి ఊపిరిపోసింది, నేను బెంగళూరు రావటంతోటే(ఈ మధ్యలో నా పి.జి. సమయంలో కొన్ని పుస్తకాలు చదివినా అవన్నీ నవలలు). బెంగళూరు రావటం రావటం మా అన్నయ్య(పెదన్నాన్న గారబ్బాయి) వాళింట్లో దిగా. ఆక్కడ అన్నయ్య వాళ్ళింట్లో దాదాపు ఒక యాభై పుస్తకాలు ఉన్నాయి. వాటిని చూడ్డంతోటే నాలోదాగున్న పుస్తకపఠనాభిలాష మళ్ళీ కొత్త ఊపిరిపోసుకుంది.

పైదంతా ఒకయెత్తు, ఇక్కడ బ్లాగ్లోకంలో కూడా బ్లాగర్లలోని(కనీసం నాలోని) పఠనాభిలాష పెంపొందింప ప్రయత్నించిన రాకేశ్వరరావు గారు, కూడా మరొక కారణం.

యిక పుస్తకాల విషయానికొస్తే

యిప్పటికే చదివినవి(నేను చదివిన క్రమంలో)
పుస్తకం పేరు	రచయిత పేరు
నాన్న	కె.వి.నరేందర్
బారిష్టరు పార్వతీశం	మొక్కపాటి నరసింహ శాస్త్రి
బుడుగు	ముళ్ళపూడి వెంకట రమణ
దీపం చెప్పిన కతలు	గోపిని కరుణాకర్

చదువుదామని మొదలెట్టి చదవలేకపోయినవి
పుస్తకం పేరు	రచయిత పేరు	కారణం
చెంఘీజ్ ఖాన్	గుర్తులేదు	ఇది నేను చిన్నప్పుడు చదువుదామని మొదలుపెట్టి అనువాదం అర్ధంకాక వదిలేసా, అప్పటికీ రెండు సార్లు ప్రయత్నించా, నా వల్ల కాలా. అది పెద్ద పుస్తకం సుమారు 500 వందల పేజీలు వుండేవి.
ఊరు	కె.వి.నరేందర్	దీనిలో వాడిన మాండలికం అర్ధం కాక చదవలేకపోయా. అప్పుడు నాకు అనేక యితర పుస్తకాలు అందుబాటులో వున్నాయి యిదికూడా ఒక కారణం.

యిప్పుడు చదువుతున్నవి
పుస్తకం పేరు	రచయిత పేరు
దర్గా మిట్ట కతలు	మహమ్మద్ ఖాదీర్ బాబు

ముందు ముందు చదవాలనుకొంటున్నవి
పుస్తకం పేరు	రచయిత పేరు
ఊరు	కె.వి.నరేందర్

యిప్పుడు చదువుతున్న పుస్తకం "దర్గా మిట్ట కతలు - మహమ్మద్ ఖాదీర్ బాబు" గురించి ముందుముందు నా నుండి రాబోయె టపాలలో చూడండి।

నేను ముందే చదివిన పుస్తకాల గురించి మరెప్పుడైనా వ్రాస్తాను.

------
చంద్ర శేఖర్ కాండ్రు

ఆంధ్రమహాభారతము - సౌప్తికపర్వము - ప్రధమాశ్వాసము - పద్యాలు 10_1_121 నుండి 10_1_150 వరకు

10_1_121 క.

తెఱఁ గెట్టిదియో నామది
నెఱుఁగ మదాత్మోపహార మిచ్చెద నీకుం
గఱకంఠ వరము నాకుఁ బ
గఱఁ బరిమార్పంగ శక్తి గలుగుటయ చుమీ


10_1_122 వ.

అని ప్రార్థించి.


10_1_123 క.

అంగీరసకులజనిత మీ
యంగము శిఖియందు దీని నాహుతిగాఁ జే
యం గంటి భవద్భక్తి సు
సంగతమతితోఁగృతార్థజనుఁడనైతిన్.


10_1_124 క.

అని పలుకుచుఁ బరమేశ్వరు
మనమున నిడి యూర్ధ్వాబాహుమహితాకారుం
డును ఘనసమాధి యగుచున్
విను ముఱికెను గురుసుతుండు వేదికపైకిన్.


10_1_125 ఆ.

ఉఱికి మంటలోన నుల్లంబు తెలివొక
యింతయేనిఁ గుంద కిద్ధమూర్తిఁ
దేజరిల్ల నున్న ధిరవర్యునకుఁ బ్ర
త్యక్ష మయ్యె శివుఁడు దయ దలిర్ప.


-: అశ్వత్ధామకు శివుఁడు ప్రత్యక్షంబై ఖడ్గం బొసంగుట :-

10_1_126 వ.

ఇ ట్లెదుర నిల్చినభక్తవత్సలుం డగు భవానీవిభుండు దరహసితముఖుం
డగుచు దివ్యావలోకనామృతంబు వెల్లిగొల్బిన నవ్వేదియందుఁ గమలా
కరంబులో నున్న చందంబునఁ బ్రమోదంబు నొంది యున్న యన్న
రోత్తమునకు నారాయణ ప్రియుం డిట్లనియె


10_1_127 క.

ఇమ్మెయి నీ దగుసత్క
ర్మమ్ము విశేషమునఁ జేసి మానస మత్యం
తమ్ము ప్రియమందె నీకు వ
రమ్మొ సఁగఁగ వచ్చితిన్ ధరాసురావర్యా.


10_1_128 వ.

అనవుడు


10_1_129 తే.

తనువు పులకల ప్రోవు గా మనము గాఢ
సంభృతానందముగ శరాచార్యసుతుఁడు
వితతసంభ్రముఁ బై వేది వెడలి సాఁగి
మ్రొక్కి లేచి ఫాలంబున మొగిచెఁ గేలు.


10_1_130 వ.

అప్పుడు.


10_1_131 చ.

అతని మొగంబుమీఁద నొలయన్ మధురం బగుచూడ్కి పార్వతీ
పతి మృదురీతి నిట్టులను భవ్యము లైనతపంబు సత్యము
న్ధృతియును శౌచముం గలిగి నిశ్చలభక్తి యొనర్చుఁ గృష్ణుఁడ
ప్రతిమసపర్య నాకు ననురక్తుఁడ నౌదును నమ్మురారికిన్.


10_1_132 క.

అతనికి సన్మానము సే
యుతలంపున భూతరూపయుక్తుఁడ నైవ
చ్చితి నినుఁ బాంచాలురపై
నలిస్ఫురణం బోవ నీక యడ్డంబైతిన్.


10_1_133 తే.

తెల్లముగ నీదుచిత్తంబు తెఱఁ గెఱుంగ
వలసి దేనిట్లనేకమాయలుపొనర్చి
యస్త్రశస్త్రనిరాసంబు నాచరించి
కేలి సలిపితి వేయును నేల చెపుమ.


10_1_134 వ.

కృష్ణసన్యాసంబును గృతం బయ్యెఁ బాంచాలురకుఁ గాలంబు డగ్గఱియె
నేఁడు దెగుదురు నీవు నాయనుగ్రహంబు వడసి తని యొక్కమహనీయ
ఖడ్గం బవ్విప్రుని చేతి కిచ్చుచు నతం దెఱుంగ కుండఁ దేజోరూపంబున
నతనితనవున నావేశించె నిట్లు రుద్రుండొలసినయగ్గురునందనుం డమంద
హర్షమయమూర్తియై యతుల ప్రభ నొప్పె మున్ను భూతంబు చేత నప
హృతంబు లైనయస్త్రశస్త్రంబులును బిదపవేదియం దిడిన యాయుధంబు
నమ్మహావీరునితేరిపైఁ బూర్వప్రకారంబున నుండెనప్పుడు ప్రమథగణంబు
లదృష్టాకారంబులై యమ్మహాత్మునిఁ బరమాత్ముఁ గొలుచు చందంబున
బలసి రా రథారూఢుం డై పాండవశిబిరంబునకు నాతండు నడవందోడన
కృపకృతవర్ములు నడచి రనిన ధృతరాష్ట్రుండు సంజయున కిట్లనియె


10_1_135 చ.

అతఁ డటు లేపునం జనఁగ నాకృపుఁడుం గృతవర్మయున్ మహొ
న్నతవరలాభగర్వితమనస్కుఁడు ద్రోణసుతుండు వోవఁగా
నితని క్రియన్ బలోద్ధతి సహిష్ణుత గల్గునె యొడ్ల కంచు సం
భృతభయచిత్తవృత్తులయి పెంపఱఁ బోరు గదా పిఱిందికిన్.


10_1_136 వ.

మఱియును


10_1_137 మ.

పటువేగంబున ముట్టి ద్రోణసుతుఁ డప్పాంచాలలోకంబుఁ ద
క్కటిభూపాలుర ద్రౌపదీతనయవర్గంబున్ భుజాఖేలనో
ద్భటఖడ్గో ల్లసనంబుపా ల్పఱిచి తద్ధాత్రీతలం బెల్ల నె
త్తుట జొత్తిల్లఁగఁ జేసెనే రిపుచమూదుర్వారఘోరాకృతిన్.


10_1_138 క.

పాండవశిబిరముఁ జొచ్చి య
ఖండితపౌరుషము వెలయఁ గాఁ గలశజపు
త్రుం డది యంతయు మత్పు
త్రుండరిగెడితెరువునం దరుగఁ జేసెఁ గదే.


10_1_139 వ.

సమరప్రకారం బంతయు సవిస్తరంబుగా నెఱిఁగింపు మనుటయు నతం
డిట్లనియె


10_1_140 తే.

ఇవ్విధంబున గురుసుతుఁ డేపుమిగిలి
చనఁగఁ గృపుఁడును గృతవర్మయును దలిర్చు
కడఁక నతనితో నడచిరి గాని వారి
వలన నించుకయును నరవాయి లేదు.


10_1_141 వ.

ఇట్లు తనకెలంకుల నడచునవ్వీరుం నాలోకించి యాచార్యసుతుండు సంతో
షించి.


10_1_142 ఉ.

మీరును దెంపు సొం పెసఁగ మిక్కిలి బీరము లావు చూపఁగాఁ
గోరి కడంగి పైఁబడుటకుం దగి యుండదు వీడు మీబలో
దారత ప్రాపునం జని యుదగ్రభుజావిభవంబు పెంపు సొం
పారఁగ నవ్విరోధినిచయంబు సమస్తము నేన త్రుంచెదన్.


10_1_143 వ.

అని యిట్లు వారి నగ్గించి వాకిట నిలిపి మహనీయబాణబాణాసనంబులు
వహించి సుప్రసుప్తసకలజనం బైనయాశిబిరంబుఁ జొచ్చి తాను మున్న
గతాగతజనంబులవలనఁ బ్రసంగాధీనతంజేసి యవ్విడిదల తెఱంగును
నట్టిట్టివి వారి సన్నివేశంబు లిచ్చట నని సాభిజ్ఞానంబుగా విని యునికిక
తంబున నరసికొని పోవ నేర్చి తొలుత ధృష్టద్యుమ్నుసదనంబునకు
నరిగి బాణబాణాసన సహితం బై యున్న రథంబు డిగి రుద్రు నుద్దేశించి
మానసంబున.


10_1_144 క.

పూనితి నిష్ఠమెయి న్నిను
నానాభూతోపహారనవ్యార్చననీ
కేనొనరించెద నది యీ
శానా కైకొనుము సుప్రసన్నుఁడ వగుమీ.


10_1_145 వ.

అనుచు నరిగి.


10_1_146 తే.

అచటిజనములు పగలింటి యాహవమున
శ్రమము బొందియు నిశ్శేషశత్రునాశ
నమున నూఱటంజేసియు నమితనిద్ర
నొంది యత్యంతవివశులైయుండ నతఁడు.


10_1_147 వ.

మందగతిం బ్రవేశించి యన్వేషించి.


10_1_148 చ.

తెరయును మేలుకట్లుఁ దగు దీవియలుం జెలువొంద మేటిచ
ప్పరమునఁ జాలహృద్యమగు పాన్పున నూఱడి నిద్రవోవున
గ్గురువధకారి గాంచి కడుఁ గ్రోధము మోదము సందడింప సు
స్ఠిరతఁ బదప్రహారమునఁ దెల్పెను ద్రౌణి రణాభిరాముఁడై.


10_1_149 వ.

తెలిపినఁ గను విచ్చి తన్నుం జూచి యెఱింగియుఁ గలంగక రణదుర్మ
దుం డైన యాద్రుపదనందనుఁడు దిగ్గున లేచినం దనచేతివిల్లు విడిచి
యతనితలఁ బట్టుకొని పెడ మఱలఁ దిగిచి యబ్బలియుండు.


10_1_150 ఉ.

నేలపయిం బదం దిగిచి నిష్ఠురభంగి నురఃస్థలంబు మ్రోఁ
కాల నొగిల్చి యేపున మొగం బతిదారుణముష్టి నొంచె ని
ద్రాలసవృత్తి నంగములయందు బలంబును బుద్ధినేర్పునుం
జాలనియవ్విరోధి వివశత్వముఁ జేసె వ్రేల్మిదిన్.



--
చందు(తెలుగు కుర్రోడు)
http://telugukurrodu।blogspot.com/

ఆంధ్రమహాభారతము - సౌప్తికపర్వము - ప్రధమాశ్వాసము - పద్యాలు 10_1_91 నుండి 10_1_120 వరకు

10_1_91 ఆ.

ఒడుంతలఁపు లుడిగి రం డని పోవ నా
రధికవరులు గడగి రధము లెక్కి
మొనసి చనిరి వారు మువ్వురు నగ్నిత్ర
యంబుఁ బోలి యొప్పి యప్సు డధిప.


10_1_92 వ.

అట్లు చని నిద్రావశం బైనపాండవశివిరంబు డగ్గఱి రనిన విని ధృత
రాష్ట్రుండు సంజయున కిట్లనియె.


10_1_93 ఆ.

రాజుఁ గూల్చి జయముఁ దేజంబుఁ బొందిన
యత్యుదగ్రవిభవు లైనయరుల
శిబిర మాక్రమింపఁ జిత్తంబులందుఁ దెం
పొదవి మువ్వు రట్లు గదియు టరిది.


10_1_94 వ.

వారు చేసినవిధంబు వివరింపు మనిన నాసూతసుతుండు విచిత్రవీర్య
నందనున కిట్లనియె నట్లు శిబిరద్వారప్రదేశంబునకు నడచి సహాయులం
గడచి యశ్వత్థామ యుద్దామరభసంబున జన నుత్సహించె నట్టియెడ.


-: అశ్వత్థామకు శివుఁడు భూతాకృతి యై తోఁచుట :-

10_1_95 సి.

క్షరిత శోణితమగు శార్దూలచర్మంబు పరిధానకరణి విభాసితముగ
నురగాత్మకములైనయుపవితములుహారములు నంగదంబులుపొలుపుమిగుల
వివృతవిశాలాస్యవివరంబు నిశితదంష్ట్రానికరంబు ఘోరంబు గాఁగ
భాసురకాంతివిణసంబు లగులోచనంబులు బహుసహస్రంబు లొప్ప

తే.

నుగ్రమును సుందరంబును నుజ్జ్వలంబు
నై మహాకార మద్భుత మావహింప
భూత మొరటి భీషణస్ఫురణ మెసక
మెసఁగ నగ్గురుపుత్రుకట్టెదుర నిలిచె.


10_1_96 క.

విను మాభూతం బిట్టిది
యని కలరూ పేర్పటింప నమరులకు వశం
బె నరేంద్ర తదాకృతి గనుఁ
గొనినన్ భేదిల్లవలయుఁ గొండకు నైనన్.


10_1_97 వ.

ఇట్లతనియగ్రభాగంబున నావిర్భూతం బైన యమ్మహాభూతంబు నాస్య
కుహరంబున నాసికాచివరంబులఁ జెవులఁ గన్నుల నన్నింట మంటలు
వెడలి మింట నడరఁ దదీయతనుతేజోమరీచిసంఘంబుల శంఖచక్రగదా
హస్తులై హృషీకేస లనేకులు వెడలి రిట్లఖిలభూతభయంకరం బగు నమ్మ
హాభూతంబు నాలోకించి యవ్వీరవరుండు.


10_1_98 చ.

హృదయమునం గలంక యొకయించుకయేనియు లేక వీరసం
పద యలరంగ భల్లముఖబాణతతుల్ నిగిడింపఁ బెద్దగా
వదనము విచ్ఛి భూత మనివార్యవిధంబునఁ ద్రావె బాడబం
బుదధిజలంబు ద్రగెడుమహొగ్రసముద్ధతి వాని నన్నిటిన్.


10_1_99 చ.

అతులశరంబు లట్లు వృధ యైనఁ గనుంగొని ద్రౌణి రశ్మిమం
డిత మహనీయశక్తి నిగిడించిన భూతముఁదాఁకి యంత్యకా
లతిమిరవైరిమండలవిలగ్న మహొల్కయుఁ బోలెఁ బిన్న పి
న్నతునియలై యడంగె నరనాధ యతండు విషాద మందఁగన్.


10_1_100 చ.

అలఘతరాత్మసారుఁ డగు నగ్గురుపుత్రుఁడు ఘోరఖడ్గమున్
బిలగతసర్పముం దిగిచి భీషణారేఖ నటించుభంగి న
గ్గలపురయంబునం బెఱికి గాఢవిముక్తము గాఁగ వైచినం
బొలుపఱి పోయె దూదిక్రియ భూతశరీరసమాగమంబునన్


10_1_101 తే.

సరభసంబుగఁ దోమరసమితిఁ జక్ర
వితతిఁ బరఁగించి పేర్చె నవ్వీరవర్యుఁ
డదియు నదియును దొడ్తోడ నల్ల నగుచు
మ్రింగె నమ్మహాభూతంబు మేదినీశ.


10_1_102 క.

అలిగి యతండు నితాంతో
జ్జ్వలగద వైచుటయు నదియు సత్వరలీలన్
జలచర మామిషముంగొను
పొలుపు నెఱయ మెఱయ మ్రింగె భూతం బధిపా.


10_1_103 ఆ.

ఇవ్విధమున సకల హేతులు వమ్మయి
పోవ నతివిషణ్ణబుద్ధి యగుచు
నట్టునిట్టుఁ జూచు నతనికి బహుజనా
ర్దనులు దోఁచి రంబరమున నెల్ల.


10_1_104 ఉ.

భీకరవిష్ణురూపములు పెక్కిటు లొక్కటఁ దోఁప తీవ్రతా
పాకులమానసుం డగుచు నగ్గురుసూనుఁడు దుర్మదంబునం
జేకొననైతి నట్లు కృపుచెప్పినసత్యహితోపదేశముల్
నా కిది పెద్దయే యని మనంబున నిట్లని వల్కె వెండియున్.


10_1_105 ఆ.

మహితశాస్త్రకలితమార్గంబు విడిచి ని
జేచ్ఛఁ బగఱ గెలువ నెవ్వఁ డరుగు
వాని నయ్యధర్మవర్తనక్రౌర్యమ
యెవ్విధమునఁ జెఱుచు నింత నిజము.


10_1_106 సీ.

గోవు బ్రాహ్మణబాలకుని వృద్ధునంధునిసఖుఁ దోడఁబుట్టువు జడుంబ్రమత్తు
మత్తుని గురుని నున్మత్తుని సుప్తుని నంగ నాభిరతుని నస్త్రశస్త్ర
నిహతి నొప్పించుట విహితంబు గాదని యార్యులు సెప్పుదు రట్టిధర్మ
మార్గంబుదొఱంగి దుర్మంత్రఁబుమైఁబగయడఁగింపఁ గడఁగిననసురవృత్తి

ఆ.

జేట కాక కార్యసిద్ధి గా నేర్చునే, పెద్దయెత్తికొనిన భీతి మగుడఁ
బడుట కష్టసరణి బలిమి దయ్యముతోడఁ జెల్ల దింకనేమి సేయునాఁడ.


10_1_107 ఉ.

అక్రమవృత్తి గీడుతెరు వై ఫలియింపదె ద్రోణసూతి దు
ర్విక్రమనింద కర్హుఁడె సవిస్మయ మైనమనంబు భూతవృ
త్తిక్రమవేది గాదు గణుతింపఁగ నేమియొ యమ్మహాద్భుత
ప్రక్రియ కాదికారణము పాపనిరూఢుఁడు నీతిఁ గాంచునే


10_1_108 వ.

అని పెక్కుభంగుల వగచి పల్లటిల్లినచిత్తంబుఁ బట్టుకొల్పి యిట్లని
నిశ్చయించె.


10_1_109 శా.

భావం బేకముఖంబుఁ జేసికొని యాపద్ధ్వాంతభానున్ మహా
దేవుం బర్వతకన్యకాప్రియు దయార్ద్రిభూతచేతస్కులో
కావిర్బావవివర్ధనాలయకృతివ్యాపారపారంగతున్
దేవేంద్ర ప్రముఖామరార్చితుని భక్తిప్రౌఢతం గొల్పెదన్,


10_1_110 ఆ.

అఖిలదేవతామయాత్ముఁడద్దేవుఁ డ
ట్లగుట నిఖిలదైవికాపదుదయ
నిరసనం బొనర్చు నియతి నప్పరమేశుఁ
గొలిచి యిపుడు కీడు దొలఁగఁద్రోతు.


10_1_111 వ.

అని యిట్లు నిశ్చయించి నియతుండై రథంబు డిగ్గి ధరణీతల బునం
గూర్పుండి భావంబున భూతనాథు నెలకొలిపి యక్కుంభజనంభవుండు.


-: అశ్వత్థామ శివున కాత్మోపహారం బొసంగ నిశ్చయించుట :-

10_1_112 సీ.

స్థాణు నుగ్రుని శివు శర్వు నీశానుని భద్రప్రదుని కుంభు రుద్రు గిరిశు
నవ్యయు శ్రీకంఠుహరుఁ బరమేశ్వరుఁ బురహరు నజుని శంకరుఁద్రినేత్రు
బహురూపు విశ్వరూపత్వసంవ్యాప్తుని నంబికాహృదయేశు నమరవంద్యు
గణనాథు విభు శూలఖట్వాంగధరు జటామండలాలంకృతమౌళి నభవు

ఆ.

నాశ్రయించి యతని కాత్మోపహార మ
ర్పించువాఁడఁ గాక పెక్కుతలఁపు
లేల నాకు నమ్మ హేశ్వరేశ్వరుఁ డెట్టి
గతి యొనర్చె నది సుఖంబ కాదె.


10_1_113 వ.

అని తలంచి భూతకృత్యం బైనపరాక్ర మప్రతిబంధరూపం బుగ్గడించి


10_1_114 క.

ఏనీయాపదఁ గడచిన
నానాభూతోపహారనవ్యార్చన నీ
శానునిఁ బ్రీతుం జేసెద
బూని ప్రమథగణము నన్నుఁబొగుడునటులుగన్.


10_1_115 చ.

అని హృదయంబునం బలుకుల మ్మహానీయచరిత్రు ముందటం
గనకపువేది దోఁచె నధికద్యుతిజాలము లుల్లసిల్ల నం
దనలము విస్ఫురత్పటుశిఖావలి నొప్పి వెలింగె దానికి
న్మనము దలిర్ప నిశ్చయమునం దెలివొందె నతండు నెంతయున్.


10_1_116 ప.

అప్పుడు ప్రదీప్తవదనులుఁ బ్రజ్వలితనేత్రుల నేకపాదులుఁ గరితురంగ
సింహ సూకరాననమానముఖులును దీవ్రదంష్ట్రాకరాళాస్యులును మఱియు
ననేక ప్రకారంబు లగువక్త్రంబులం బొలుచువారును వక్రాంగులు దీర్ఘ
దేహులు హ్రస్వశరీరులు నతిస్థూల కాయులుఁ గృశమూర్తులుఁబింగళ
గాత్రులు నీలతనులు మఱి నానావర్ణంబులు గలుగువారును బంచశిఖులును
జటాధారులును గపాలధరులును మఱియు బహుభంగికంబులై మౌళీత
లంబులం బొలుపొందు వారును లోనుగా వివిధవిశేషవికృతస్వరూపులుగున
సంఖ్యాతప్రమథులు చిత్రాంబర మాల్యాంగరాగంబులు రత్నకనకమయ
భుజగాస్థిమాలాభూష్ణంబులునుధనుస్తూలకృపాణముసలముద్గరపరశుభిండి
వాల స్థూల ప్రభృతిస్ఫార ప్రహరణంబులు మెఱయ మృదంగపణవడ
మరుఘంటాగోముఖాదితూర్యంబులు మొరయ విస్పురద్ధ్వజఫతాకాకుంచి
కలు శోభిల్లఁ బాడుచు నార్చుచు బొబ్బిలిడుచునపుడు గఱచుచుఁ
ద్రుళ్ళుచు గురువులు వాఱుచుఁ గరటిబృంహితంబులుఁ గంఠీరవగర్జితం
బులు శంఖరవంబులు భేరీద్వనులుం బోనియెలుంగులు సెలంగ బెట్టి
దంబులగు పలు దెఱంగులపలుకు లెసంగ బ్రహ్మద్వేషు లగువారిమాంస
రుధిరంబులఁ బూర్ణంబు లగు కపాలంబులు గరతలంబులం గొని యాభీ
లంబు లగుభక్షణ పానంబు లాచరించుచు సోమపానశమధమతోప బ్రహ్మ
చర్య ప్రముఖంబు లగు తమవిశిష్టకర్మంబులకు భవుండు విస్మయంబు
నొందుంగాని యష్టగుణం బగునైశ్వర్యంబు నొందియుఁ దారు విస్మితులు
గానియట్టిమహానుభావు లద్దేవునకు గౌరికి గజముఖషణ్ములకంటె నర్మిలికిం
బట్టగుభవ్యులు దివ్యజనస్తవ్యు లయ్యస్త్ర గురుతనూభవుతెం పెఱుంగుటకు
సౌప్తికవ్యాపార ఘోరత్వంబుఁ గనుంగొని వినోదించుటకు వచ్చి యతని
చిత్తంబునకు బెదరు పుట్టించువారై భీషణకారంబుల నుల్లసిల్లిన
నాధైర్యధుర్యుండు.


10_1_117 మ.

వెఱ పావంతయు లేక వారిఁ గలయన్ వీక్షించి నెమ్మోమునం
జిఱునవ్వున్ మదిఁ దెంపుసొంపు వెలయం జెల్వంబు రెట్టింప నం
దఱుఁ గీర్తింప రధంబుమీఁదిఘనకోదండంబుఁ చే నంది చి
చ్చుఱుకం జేరె నుదాత్తభంగి మహనీయోత్సాహసందీప్తుఁడై


10_1_118 ఆ.

ఇవ్విధమునఁ జేరి యవ్వేదిలోపల
భాసమానుఁ డైనపావకునకు
దేహ మొక్కయాహుతిగం జేయుటకుఁదగు
నంత లేకయునికి నతఁడు సూచి


10_1_119 క.

తనయరదము మీఁదం గల
ధనుర్వితానము లసత్ప్రధరజాలముల
గొనివచ్చి వేదియం దిం
ధనములుగాఁ బేర్చి తెంపు దలకొనుమదితోన్


10_1_120 వ.

పేర్చి యప్పరమేశ్వరు నుద్దేశించి.

--
చందు(తెలుగు కుర్రోడు)
http://telugukurrodu।blogspot.com/

ఆంధ్రమహాభారతము - సౌప్తికపర్వము - ప్రధమాశ్వాసము - పద్యాలు 10_1_61 నుండి 10_1_90 వరకు

10_1_61 ఆ.

నెమ్మి డప్పి దేఱ నిద్రించి వేగినఁ
దెలివితోడ నత్యుదిర్ణవృత్తిఁ
గడఁగి యేము దోడ నడతేర నడరిన
నరిగణంబు గెలుతు వశ్రమమున.


10_1_62 మ.

వరదివ్యాస్త్రవిదుండు బాహుఘనుఁ డశ్వత్థామ పైఁ బోవ ను
ద్ధరలీలం గృతవర్మయుం గృపుఁడు నుద్యోగస్ఫురన్మూర్తు లై
వెరవుం జేవయుఁ జూపి తో నడవ దోర్వీర్యోద్ధతిన్ మార్కొన
న్నరయోధావళి గాదు దేవతతికి నా దెమ్మెయిం జూడఁగన్.


10_1_63 వ.

అని మఱియును.


10_1_64 చ.

విను కృతకర్మ దివ్యశరవేది బలాధ్యుఁడు శౌర్యశాలి యే
నును సమరోద్యమంబునకు నూర్కోనఁ జాలుట నీ వెఱుంగు ది
ట్లని గణుతింప రాదు గురునట్టిడ యీకఁ డనంగవచ్చు న
న్ననఘనచరిత్ర యిట్టిరధికావలి వైరుల నెట్లుఁ జేయదే.


10_1_65 వ.

కావునఁ గోదండంబు నెక్కుడించి కంకటం బూడ్చి నిద్రింపు మేము
నిద్రాగమనంబున జడులమై యున్నవారము ప్రధారం బగుటయు నెల్ల
వారలకు నుల్లంబు దెలివొందు నప్పుడు గడంగి యోధులం బౌద- పేరు
వాడి పొలియింతము మనము పాంచాలసహితంబుగా బాండవులం దెగ
టార్చుటయొండె వారిచేతం దెగుటయొండె నయ్యెడుం గాక రిత్త మరలు
దుమే యనిన మామకు నశ్వత్థామ యిట్లనియె.


10_1_66 తే.

అలుక యెత్తినవానికి నర్ధచింత
కునకు నాతురునకుఁ గామగోచరాత్ము
నికిని వచ్చునే విను నిద్ర నీవు నెఱుఁగు
దెఱిఁగియుండి యి ట్లేటికి నేఁడు నన్ను.


10_1_67 క.

ఎన్నఁబడి జను లెఱింగిన
యిన్నాలుగు తెఱఁగులందు నెయ్యది యైనన్
గన్ను మొగుడ నీదటె నా
కిన్నియుఁ గలుగంగ నిద్ర యేటికి వచ్చున్.


10_1_68 చ.

గురుదెసవంత నాతురతఁ గూరెద వైరిఁ దలంచి కోపసం
భరితుఁడ నయ్యెదన్ సమరభంగినిరూపణచింత నొందెదం
గురుపతికిం బ్రియం బెసఁగఁ గోరుట నుత్తలపాటు సెందెదం
బురుషవరేణ్య యే నిదుర వోవఁగ నెమ్మెయి నేర్తుఁ జెప్పుమా.


10_1_69 శా.

సారాచారనిరూఢుఁ డైనధనురాచార్యున్ వధింపంగఁ గ
న్నారం జూచితి వీవుఁ దత్పరిభవం బ ట్లుండె భగ్నోరుఁ డై
రారా జెంతయు దీనవృత్తిఁ జెవులారం బల్కఁగా విన్న యే
నీరే యూరక నిద్రవోదునటె యి ట్లేలంటి వీరోత్తమా.


10_1_70 ఆ.

మనము వినఁగ రాజు పనివినభంగి కే
క్రూరచిత్తుఁ డైనఁ గుందకున్నె
కరుణ లేక యున్న పురుషున కేనిఁ గ
న్నీరు దొరుఁగకుండునే మహాత్మ.


10_1_71 చ.

అతఁడు మదీయసఖ పరుఁ డక్కట యేఁ గసుగంద కుండ నా
క్షిలపతి యిమ్మెయిం బరులచేతఁ బరాభవ మొందె దానిఁ జూ
చితి మును లోకు ల-భునిచేటును బాండు నూజకోటియు
న్నతియును జెప్ప వింటి నది నామది సూఁడెడు నిద్ర వచ్చునే.


10_1_72 వ.

అదియునుంగాక.


10_1_73 ఉ.

కవ్వడియున్ ముకుందుఁడును గావలిగా భయ మేది యున్నవీ
డెవ్వరి కైన ముట్టుకొని యే నని వేర్చి జయింప వచ్చునే
యెవ్వధి నైననుం ఒ-ఱయే పడఁగించుట పౌరుషంబ యే
నొవ్వక గెల్తు రాత్రి యి నూల్కొని తాఁకితినేని మాతులా.


10_1_74 ఆ.

ఇట్లు నిశ్చయించి యో-కంపుఁగడఁకతో
నున్నవాఁడ నిట్టినన్ను మాన్ప
రామి యెఱుంగ కంటి రారాజుమన్నన
వమ్ము చేసి మరలవచ్చు నెట్లు.


10_1_75 క.

సమయింతుఁ బొదివి సౌప్తిక
సమయంబున నెల్లభంగిఁ జతురంగసమే
తము గాఁగఁ బాండునృపసుత
సముదయమును ద్రుపదభూపసంతానంబున్.


10_1_76 వ.

సమయించి మఱి విశ్రిమించియు నిద్రించియు సుఖిఁచెద నీవు నిద్రపేరు
సెప్పి యుద్యోగంబు మాన్పి మరల్పఁ జూచెద విది తగ వగువే యనిన
గురునందనునకు గౌతముం డి ట్లనియె.


-: కృపాచార్యుఁడు నిద్రాసక్తులఁ జంపఁ దగదని యశ్వత్థామకు హితవు చెప్పుట :-

10_1_77 చ.

అలుక మనంబున గదిరి నాతఁడు దాను నెఱుంగఁ డొడ్లచేఁ
దెలియఁడు కార్యతంత్రములు ధీమహీతుం డగువాని కైననుం
జెలులును జుట్టలుం దగిలి నెప్పఁగఁ జొప్పడుఁగాక తక్కుని
ర్శల మగునీతితంత్రము దిరం బయి చిత్తమునందు నిల్చునే.


10_1_78 క.

మతి నెప్పుడుఁ దా ధర్మ
స్థితి నూహించుచును హితులు సెప్పెడివెర వు
ద్ధతి దక్కి యాచరించుచు
జితేంద్రియత గలిగి నడవఁ జెందు శుభంబుల్.


10_1_79 తే.

దుష్పధంబులఁ జొరనీక తొలఁగఁ దివుతు
రాప్తజనములు దగ వశ్యు లయినవార
లందుఁ బుణ్యంబు దొలఁగనియతఁడు దొలఁగు
దొలఁగ నేరఁడు భాగ్యంబు దొలఁగువాఁడు.


10_1_80 క.

మతిమంతు లైనవారికి
హితు లగువెరవుగలవార లెఱిఁగింతురు దు
స్థ్సిత గాకుండఁగఁ గార్యము
గతి యొత్తియుఁదప్పులిడియుఁ గడవఁబలికియున్.


10_1_81 క.

నాపలుకువట్టి యాగ్రహ
దీపితుఁ డగు టుడిగి మదికిఁ దిన్నదనము నీ
వాపాదింపుము సలమును
గోపముఁ గ్రౌర్యంబు విడువు గుణరత్ననిధీ.


10_1_82 వ.

అట్లైనం బశ్చాత్తాపంబునం బడవు నిద్రించినవానిని నాయుధంబులు విడిచిన
వానిని వాహనవైకల్యంబు నొందినవానిని శరణుసొచ్చినవానిని దలవీడిన
వానిని వధియించుట ధర్మంబుగా దీసమయంబున సమస్తసైన్యంబును
బాండవ పాంచాలురు నిద్రపోవుదురు నిదుర సావునట్టిదకాదె పీనుంగులుం
బోలెఁ బడి యున్నవారిం బొడిచి పాపంబు గట్టుకొని నరకంబునఁ బడుట
మేలె మహాస్త్రవిదు లగురధికముఖ్యులయందు మేటి యనం బరఁగి
యింతకు మున్నేమిటం గల్మషంబు లేని నీయట్టివాని కిట్టిదుష్కర్మంబు
గర్తవ్యం బగునె యిది మడుగుఁజీర యందు మసిదాఁకిన ట్లయ్యెడు
సూర్యసంకాశుండ వగునీవు సూర్యోదయసమయంబునఁ బ్రకాశప్రకారం
బైనపరాక్రమంబున కుపక్రమింపు మనవుడు నశ్వత్థామ గృపాచార్యున
కి ట్లనియె

సీ.

నీచెప్పినది యెల్ల నిజము శాసింపంగఁ దగువాఁడ వై హితం బగుదెఱంగు
నా కెఱింగించితి నీ కేను జెప్పెద నేర్పడ వినుమయ్య నెల్లనృపులు
గనుఁగొనుచుండ మజ్జనకుని సన్న్యస్తశస్త్రుని నట్లు పాంచాలరాజ
సుతుఁడు ధృష్టద్యుమ్మ్నుఁ డతిపాతకం బని కొంకక తల పట్టుకొని వధించె


10_1_83 ఆ.

భీష్మ నాశిఖండిపేరఁ గృతిమసమ
రమున నర్జునుండు సమయఁ జూచె
నరద ముర్వి----ంగి యనువు దప్పిన డిగ్గి
యెత్తుచుండఁ గర్ణు నేసె నరుఁడు.


10_1_84 ఆ.

చేయి వరుఁడు దునమఁ బ్రాయోపవేశ ప్ర
వృత్తమైఁ బ్రశాంతచిత్తుఁ డైన
పుణ్యపురుషు నట్టి భూరిశ్రవునిఁ గృష్ణు
ననుజుఁ డట్లు సంపె నాగ్రహమున.


10_1_85 చ.

పలువురు గూడి కౌరవనృపాలకు నొక్కరుఁ జుట్టుముట్టి వి
చ్చలవిడిఁ బాపకర్మ మనుశంక యొకించుకయేని లేక యూ
రులు గద నుగ్గు సేయఁగ మరుత్సుతునిం బురికొల్పి రన్నిభం
గుల మును వారె కాదె చెడఁగ్రొచ్చిరి సంగరధర్మ సేతువున్.


10_1_86 వ.

వారి నెట్లు నిందింపవు మమ్ము నెట్లు వారించెద వాలింపుము.


10_1_87 ఆ.

తోడలు విఱిగి నేలఁ బడియుండి ననుఁ గని
మానవేంద్రుఁ డట్లు దీనవృత్తి
నాడెఁ గొన్ని మాటలవి యంతరంగంబు
నందుఁ జిక్కి కినుక యలఁత సేసె.


10_1_88 వ.

వాని వెలార్పవలయు మజ్జనకహననసంతుష్టుం డగుధృష్టద్యుమ్నుండు
లోనైన యప్పాపాత్ములఁ బాపంబుతెరుపున రూపుమాపెద దీనంజేసి
కీటజన్మంబు పాటిల్లినను మేల కాని యీకడంక మాన నేర నన్ను వారింప
నెవ్వరివశం బగు నని దిగ్గున లేచి యగ్గురుతనయుండు రధం బెక్కినం
గనుంగొని యగ్గౌతముండును గృతవర్ముండు.


10_1_89 ఆ.

ఏకనిశ్చయమున నిట యేఁగుదెంచితి
మనఘ నీవు నేము నధిపుపనికి
నిట్టిమమ్ము వేఱు పెట్టి యెక్కటికార్య
మాచరించువాఁడ వగుట దగునె.


10_1_90 చ.

అనవుడు నాతఁ డిట్టులను నమ్మహితాత్ములకే నవశ్యముం
జని ద్రుపదాత్మజుం బొదివి చంపెద దుర్గతిఁ బోవుచావుగా
ఘనభుజశక్తిశౌర్యము నకంపితధైర్యమునున్ వెలుంగ మీ
రును దెలివొంది కూడికొన రూఢికి నెక్కుద మెల్లభంగులన్.


--
చందు(తెలుగు కుర్రోడు)
http://telugukurrodu।blogspot.com/

ఆంధ్రమహాభారతము - సౌప్తికపర్వము - ప్రధమాశ్వాసము - పద్యాలు 10_1_31 నుండి 10_1_60 వరకు

10_1_31 ఆ.

కాఁపు లావు వెరవు గల్ల కర్శనము సే
యంగ వృష్టి దగినయట్లు గలుగ
ఫలము గల్గునట్లు పౌరుషంబునకు దై
వంబుటోడుపాటు వలయు నెందు.


10_1_32 వ.

అదియునుం గాక.


10_1_33 క.

తగుపని కుద్యోగించుచుఁ
దగవెఱిఁగెడుహితుల కనుమతంబుగఁ జేయ&
జగలీసురవర కార్యము
లగు వారికిఁ గలుగు విధిసహాయత్వంబున్.


10_1_34 --.

ధర్మము దప్పక నయగతిఁ
గర్మాచరణంబు నడపఁగా ఫలసిద్ధిన్
నిర్మలయశ మగుఁ దప్పినఁ
బేర్మి సెడదె నింద దా నభేద్యోత్సాహా.


10_1_35 ఉ.

నీతి దొఱంగి కార్యముల నెట్టన యాగ్రహవృత్తిఁ జేసినం
బ్రీతిగ సిద్దిఁ బొందినను భీతియుఁ గిత్సుయుఁ బుట్టు భూజను
ల్వేతురు చేటు సేఁతలు ఫలింపక తక్కిన మున్న వచ్చు న
త్యాతురతాస్పదంబు లగునాపద సిద్ధవివేకవైభవా.


10_1_36 ఉ.

క్రోధము లోభమున్ భయముఁ గూరినచిత్తముతోడ దుష్క్రియా
సాధనవృత్తి దుర్జనుఁడు సజ్జను లాఁగఁగఁ జేయుకార్యముల్
బాధలఁ బెట్టకున్నె సిరి పాయఁగ జేయక యున్నె వానిఁ దీ
వ్రాధినితాంతదుఃఖహృదయత్వము దేరక యున్నె వానికిన్.


10_1_37 చ.

వినుము కురుక్షితీశుఁడు వివేకవిదూరుఁడు క్రోధలోభముల్
మనమునఁ బేర్చినన్ దురభిమానమునన్ హితు లెంత చెప్పిన
న్వినక బహుప్రకారముల నిందకు నోర్చి పరాభవించె స
జ్జను లగుపాండుపుత్రుల నసత్పధవృత్తికిఁ జేటు దప్పునే.


10_1_38 వ.

అని పలికి యతండు మీమది గలఁగకయున్న దేని కర్తవ్యంబుఁ జెప్ప
వలయునని యడిగినమాట లుగ్గడించి.


10_1_39 క.

జగ మెఱుగఁగ దుశ్శీలుం
డగుభూనాధుండు వోయినట్టులె పోఁగాఁ
దెగుడుం జేటుఁ గలిగి వగ
మిగులను మది గలఁగదే యమిత్ర ద్వంసీ.


10_1_40 క.

అది యట్లుండె మనకిప్పుడది కర్తవ్యం బని నిశ్చయింప మన మేమి
నేర్తుము తగవుతెఱం గెఱింగించెద నాకర్ణింపుము।.


10_1_41 క.

మన మందఱమును దృతరా
ష్ట్రునికడకుం బోయి కార్యసూత్ర మతనిచే
వినవలయు నాతఁ డెయ్యది
గని పలికిన నదియ మనకుఁ గర్తవ్య మగున్.


10_1_42 వ.

అమ్మహీకాంతుండు.


10_1_43 క.

తానును గాంధారియు నె
ద్దానిం గార్యంబు గాఁగ దలఁచి పనిచినన్
దానికిఁ గాదన వలవదు
పూని యనుష్ఠంత మదియు పొగ డొందించున్.


10_1_44 వ.

వారలకడ విదురుండు నుండు నమ్మువ్వురు విచారించి చెప్పినకార్యంబు
నకు నిందగలుగ దట్లుం గాక యెట్లు పొరలినను దైవోపహతంబు లగు
కార్యంబులు సిద్ధిం బొందునె యడిచిపడ వలవదు విచారించుకొంద
మనవుడు శోకదందహ్య మానమానసుం డగుచు నగ్గురుపుత్రుండు కృత
వర్మను నతని నాలోకించి.


-: అశ్వత్ధామ కృపాచార్యకృతవర్మ లతోఁ దనపూన్కి స్థిరీకరించుట :-

10_1_45 సీ.

వెర విట్టితెఱఁ గిది వెంగలితన మని యెల్ల వాఁడును దనియెఱిఁగినట్టి
తెఱఁగున నిజకార్యదృష్టియ కయికొను నొరులనేర్పులు పట్ట నొల్లఁడాత్మ
బుద్ధియ మేలని పొగడు నన్యులచిత్తవృత్తుల నిందించు వివిధగతులఁ
జెందెడునాత్మీయచేతః ప్రవర్తన మరయఁడు దాన బాల్యమునఁ దలఁచు

ఆ.

తలఁపు గీడు చేసి యెలప్రాయమున నొండు
--ఁపునందుఁ బట్టుకొలుపుఁ బ్రీతి
ముదిమ వచ్చినతఱి నదియును విడిచి య
న్యంబు లైననేర్పు లాచరించు.


10_1_46 క.

ఆపదఁ బడి యొక్కఁడు స
ద్వ్యాపారము గాఁగఁ జూచి దాని నడపు శ్రీ
ప్రాప్తించిన నరుఁ డొండొక
చూపున వర్తించునది విశుద్ధపదముగన్.


10_1_47 క.

తగు నని మరణాదులకై
తెగు దెసన్ మానవుండు దృఢనిశ్చయతం
---న ది పరమహితం
బుగ వదలక నడుపు నన్యబుద్ధులు గొనమిన్.


10_1_48 వ.

మీ రెఱుంగనియది లేదు నాకుం దోఁచినకర్జంబు మన కందఱకును శోక
నాశం బగునట్టిది దాని వినుండు చెప్పెదఁ బ్రజాపతి ప్రజల సృజించి
విప్రునకు దమంబును క్షత్రియునకుఁ దేజంబును వైశ్యునకు దక్షత్వంబును
శూద్రునకుఁ ద్రివర్ణానుకూలతయు వలయుగుణంబులుగా విధించెం గావున
శాంతుండు గాని విప్రుండును దేజస్వి గని రాజును దక్షుండుగాని
వైశ్యుండును ద్రివర్ణానుకూలుండు గానిశూద్రుండును నిందం బడదు రది
యట్లుండె నేనును విప్రకులంబునందు జనపూజితంబైన వంశంబునందు
జనియించి భాగ్యహీనతవలన రాజోచితధర్మం బనిష్ఠించితి నడుమ నానిష్ఠి
వదలి విప్రధర్మంబు మహనీయంబైన నది యాచరించువాఁడ నగుట
నామదికిం జూడ మేలైయుండ దదియుం గాక.


10_1_49 తే.

మేటివిల్లును దివ్యాస్త్రకోటియును ధ
రించి మెఱయంగ నాజి వధించెఁ దండ్రి
నొకఁడువాఁడును రూపుతోనుండునట్టె
యెట్లుతలయెత్తిమెలంగుదు నేను జెపుఁడ.


10_1_50 క.

వాఁడు మొదలుగాఁ బగతుర
వాఁడి గలుగుతూపుగములవలన మెఱసి యే
నేఁడు వధింతును నెవ్వగ
వేఁడిమిఁ బడజాల కొక్క వెరవు దలఁచితిన్.


10_1_51 క.

లే దింకం బగ యని ధను
రాదులదెస వాహనములయందును సంత్య
క్తాదరులై పగతురు నేఁ
డాదమఱచి నిద్రవోదు రది తఱి పొడునన్.


10_1_52 అ.

ఓడిపోయి డప్పి నూని గట్టును జెట్టుఁ
జేరి యొదిగి యున్న వారి గాఁగ
మనలఁ దలఁతు రరులు మనముల నావంత
శంక లేదు సంతసంబు ఘనము.


10_1_53 చ.

మనమునఁ దేలి యేమఱినమార్తుర దాడిగఁ బోయి బెట్టు ము
ట్టెద శరజాలసత్వరపటిష్ఠతఁ -ల్పురం ద్రుంతుఁ గొందఱం
జదుపుదు నుల్లసత్పరిఘసంహననంబునఁ గొన్ని కంఠముల్
చిదుముదు నేల రక్తపరిషిక్తము గాఁ గలవారలీలలన్.


10_1_54 తే.

గెలుపునూఱట నొదపునగ్గలపునిద్రఁ
బీనుఁగులుఁబోలె నున్న యాబిరుదుమగలఁ
జంపి పీనుంగుఁ బెంట గావింపవలయు
శిబిర మెల్లను భూతముల్ సెలఁగుచుండ


10_1_55 వ.

అని వెండియు.


10_1_56 క.

కరిహయనరశవముల భ
గ్న రధంబుల నెరసి ద్రుపదనందనగాత్రో
త్కరము పడి యుండఁ జూడక
పరిభవతాపోహశాంతి వడయఁగ నగునే


10_1_57 శా.

ధృష్టద్యుమ్నుని ముట్టి పట్టుదు మదోద్రేకం బడంగింతు ను
త్కృష్టాస్త్రంబులఁ జంప నల్క పశుభంగిం జంపినం గానిపో
దిష్టావాప్తియనంగ నా కిదియె భూయిష్టంబు గౌంతేయులన్
గష్టస్వైరవిధాభియోగమృతులం గావించు నుగ్రాకృతిన్.


10_1_58 క.

అలిగినపినాకిచందం
-ల-డ శిబిరంబుఁ జొచ్చి యందఱఁ బగఱం
------- శుద్ధుండఁ గా
వలదే జనకునకు నాదువల నేర్పడంగన్.


10_1_59 క.

పాండవులం బాంచాలురఁ
జండభుజావిభవ మెసఁగ సమయించి కృతా
ర్ధుండ నయి పెంపుఁ దేజము
గండును దక్కొండు లేదు కార్యము దలఁపన్.


10_1_60 వ.

అనవుఁడుఁ గృహాచార్యుండి ట్లనియె।